Sunday, May 10, 2020

Хотын усны зөв менежмент (Best Urban Water Management)

Хотын тогтвортой хөгжлийн чухал хэсэг: Хотын усны зөв менежмент


ШУТИС, БАС-ийн багш, Инженерийн ухааны доктор Бадарчийн Аюурзана

Жич: Монголын Хот Байгуулалт, Хөгжил, Судалгааны
Хүрээлэнгийн сэтгүүлд зориулсан нийтлэл

Хураангуй
Дэлхий нийт мянганы хөгжлийн зорилтоо нарийсгаж тогтвортой хөгжлийн 17-н зорилго баталсан. Хот бол хүний амьдрах орчин учир эдгээр зорилтуудын ихэнх нь хотын амьдралтай холбоотой боловч хот болон нийгмийн тогтвортой хөгжлийн тухай 11-р зорилтонд онцгойлон заасан байна. Энэ нь одоогийн болон ирээдүйд бий болох хотуудын талаар онцгой анхаарал хандуулж хамтран ажиллах ёстой гэдгийг харуулж байна. Хотын тогтвортой хөгжлийг илэрхийлэх олон үзүүлэлт байгаагын нэг нь “усны хүртээмжийн уян хатан байдал – Water Provision Resilience” гэх хэмжигдэхүүн юм. Энэ нь тухайн хотод устай холбоотой усны нөөцийн, дэд бүтцийн, үйлчилгээний, санхүүгийн, усны чанарын, удирдлагын ямар нэгэн асуудал бага байгаа бол хот тогтвортой хөгжиж байгааг гэрчлэх индикатор болно. Иймд хотын тогтвортой хөгжлийн чухал хэсэг болох хотын усны асуудлыг зөв хөгжүүлэхийн тулд зөв менежментийн арга хэмжээ төлөвлөж ажиллах нь чухал болно.
Source: http://futurearchitectureplatform.org/projects/0affbb8b-4058-49c2-b98a-e880de3e73e2/

Thursday, March 12, 2020

Ус хэмжүүрийн барилга /Flow measurement structures/

Ус хэмжүүрийн лоток

** Бакалавр оюутан байх үедээ боловсруулсан материалуудаас
Усны алдагдалыг илрүүлэх, болон суваг, түүн дээрхи барилгын ашиглалт, засвар үйлчилгээний нөхцөлийг сайжруулах болон, усны зохистой хэрэглээнд хяналт тавихад ус хэмжүүрийн барилгын үүрэг оршино. Ус хэмжүүрийн олон төрлийн барилга байх ба сувгийн хөндлөн огтлолын хэлбэр хэмжээ, ус өнгөрүүлэх чадвар, ашиглалтын нөхцөл болон чухалчлалын зэргээс хамааруулан нимгэн ханатай ус халиагуур, ус хэмжүүрийн лоток зэргийг ихэвчлэн задгай голдиролтой үед хэрэглэнэ.
Паршал лоток байрлуулсан байдал. Source here

Wednesday, October 23, 2019

Нэг хэмжээст дулаан дамжуулалт /1D heat conduction/

Нэг хэмжээст дулаан дамжуулалтын загвар

Нэг хэмжээст хатуу хавтангаар дулаан дамжих үзэгдлийг загварчлая. Хавтангийн анхны температурыг T=0.0 байна гэж үзье. Хугацаа t >0 үед хавтангийн зүүн хязгаараас Tw=1.0 гэсэн температур өгөгдөнө. Хавтангийн уртыг 100 нэгж гэж үзье. Хавтангийн дулаан тархалтын коэффициент гэвал хавтангаар дамжих температурыг t=200 нэгж хугацаанд СБА болон ТЯА-аар тооцож үр дүнгүүдийг харьцуулъя.
Бодох тэгшитгэл
Энд Ф тархаж буй эсвэл дамжуулагдаж буй дулаан, алфа нь орчны дамжуулалтын коэффициент болно. Үүнийг төгсгөлөг ялгаварын аргаар ойролцоолбол:
Сүлжээний Больцманны арга болон Төгсгөлөг ялгаварын аргаар бодсон үр дүнг харьцуулбал:
1 хэмжээст хавтгай орчинд дулаан дамжих үзэгдлийг СБА болон ТЯА-аар бодсон үр дүн

Sunday, September 22, 2019

Evaluation of MAR methods for semi-arid, cold region

Evaluation of MAR methods for semi-arid, cold region

Nasanbayar Narantsogt,
Karlsruhe University of Technology, Karlsruhe Germany
                                                                                 
Abstract:
The semi-arid and cold environment shows a high variability in precipitation and river discharge. The groundwater aquifer located near Ulaanbaatar capital city of Mongolia, is the only source of water supply and it is important to ensure that groundwater is available now and for the future.
The main watercourse near the city is the Tuul River, fed by precipitation in the nearby Khentii Mountains. However, due to the absence of precipitation during winter and spring, the riverbed usually runs dry during that time, and observations show that the dry period has been extending within the last years.
However, in parallel with the city’s development, the extended groundwater aquifer shows a clear decline, and the groundwater levels drop significantly. Therefore, a groundwater management system based on managed aquifer recharge is proposed and a strategy to implement these measures in the Tuul River valley is presented in this paper. It consists of an enhancement of natural recharge rates during the summer wet period, an increase of groundwater recharge through melting ice storage in dry period, as well as the construction of underground dams to accumulate groundwater also surface water reservoir which release constant discharge in outlet.  
The MATLAB icing code written for ice storage on limited and unlimited area was considered in FEFLOW simulation scenarios as water source in ice form on surface to increase groundwater natural recharge rates during the early dry period, through melting ice storages.  The study of underground artificial permafrost as ice dam was processed in FEFLOW simulation scenarios for accumulating groundwater resources. The results of these artificial recharging methods calculated individually and combined also compared with surface reservoir which release constant discharge through dam.

Saturday, April 6, 2019

Шингэний динамик дахь тенсор шинжилгээ /Tensor in Fluid dynamics/

Шингэний динамик дахь тенсор шинжилгээ: Тенсорын шилжүүлэг болон Морын хамаарал

"Шингэний кинематик динамикт шилжих гуравдугаар хэсэг"
Морын дугуй нь 2 хэмжээст Кошийн хүчдэлийн тенсоруудыг хувиргах хуулийг харуулсан график арга юм. Тодорхой цэг дээрх хүчдэлийн утга мэдэгдэж байхад Морийн дугуйг ашиглан дурын хавтгай дээрх хүчдэлийн бүрдүүлэгчүүдийг тодорхойлох боломжтой. Кошийн тодорхойлсоноор нил орчинд байх нэг цэгт нийтдээ 9 ширхэг хүчдэлийн бүрдүүлэгч байх тэдгээр нь 2, 0 төрлийн хоёрдугаар эрэмбийн тенсорууд болно. Хүчдэлийн тенсоруудыг матриц хэлбэрээр бичвэл:
Энэ бол ерөнхий тэгш өнцөгт координатын системд авч үзэж тодорхойлж буй хүчдэлүүдийн бүрдүүлэгчүүд бөгөөд дурын хавтгай дээрх хчүдэлийн бүрдүүлэгчүүдийг тодорхойлохдоо уг хавтгайн ерөнхий координаттай үүсгэх өнцөгөөр бүх тенсоруудыг эргүүлэх шаардлагатай болно. (Maple програм дээрх математик гаргалгааг дараах бичлэгнээс үзээрэй.)